Historia Nowej Ordy - ustalenia

[Juraj Zvolynský]

Panowie, jak rozumiem, że prace nad historią Brodrii w tym wątku mają teraz do siebie tyle że tworzymy jakieś wspólne uniwersum?

Co do jedna samej tej historii bardzo podoba mi się pomysł rozbioru Ordy przez Carstwo oraz Protektorat. W końcu będzie można normalnie opowiadać o Ordzie Wewnętrznej, a nie wymyślać jakieś dziwne pierdoły dlaczego to jest tu nie gdzie indziej.

Poza tym fajnie będzie opisać co się działo z Ordą, gdy była w składzie Nan Di. Bo jednak do 2023 była w granicach Cesarstwa. ;p

[Andrzej Ordyński]

Panowie, jak rozumiem, że prace nad historią Brodrii w tym wątku mają teraz do siebie tyle że tworzymy jakieś wspólne uniwersum?

Myślę, że byłoby fajnie, gdyby przestrzeń postbrodryjska ustaliła choćby w ogólnym zarysie wspólną historię. Dzięki wspólnej zabawie w narrację wojenną poznaliśmy się i chyba w większości polubiliśmy, więc byłoby super, gdyby współpraca w jakimś zakresie była kontynuowana. Razem bawi się dużo lepiej niż samotnie.

Poza tym fajnie będzie opisać co się działo z Ordą, gdy była w składzie Nan Di. Bo jednak do 2023 była w granicach Cesarstwa. ;p

Jasne, będę chciał opisać wszystkie okresy historii Ordy lata od ok. 1700 r. do 2023 to szmat czasu, a jako, że mnie najbardziej interesuje historia XIX i XX w., to pewnie poświęcę okresowi "zaborów" sporo miejsca. Póki co skupiam się ustaleniach i konsultacjach, żeby nie pisać czegoś sprzecznego z ustaleniami innych historyków.

Jak widzisz okres Protektoratu Nan Di? Czy protektorat miał dużą swobodę, czy był bezpośrednio kontrolowany przez carskich urzędników? Pewnie w różnych okresach bywało różnie, w XVII w. kontrola z przyczyn obiektywnych nie mogła być nazbyt silna, ale już w XX w. możliwości zarządcze były nieporównywalnie silniejsze.

[Robert Drenin]

Ciężko stwierdzić. Mapa z 2014 (?) lokuje Bałmustan i Bałmucję w pobliżu Broskwy. Mapy z 2016 i z 2018 rozciągają Bałmucję na prawie całą "Rosję" a Bałmustan przenosi na "Syberię". Micropedia jak zwykle okazuje się być doskonałym źródłem wiedzy. Stare forum Bialenii też jest bardzo pomocne w tym zakresie (choć tu są duże szanse że to ja po prostu nie umiem szukać). W skrócie mówiąc, dzień jak co dzień na Nordacie.

Czyli mamy dużą swobodę w ustalaniu terytorium dawnej Bałmucji.

Chyba Orda, Nan Di w 1610 było już przecież poddane Brodrii.

Tak sobie myślę, że różnica czasu między podbojem Nan Di i Ordy może wynikać z tego, że może po prostu Ordyjczycy zaciekle bronili się przed Brodrią i car stwierdził, że walić ten step, nie opłaca się go zajmować na razie. XD A potem jak Nan Di zostało protektoratem, to powiedzmy, że około 1700 roku Brodria i Nan Di razem zaatakowały Ordę i podzieliło między siebie.

Zakładając że Brodria była wtedy jak realowa Rosja - no to racja, w 1730 nikt by nie proponował zniesienia caratu. Natomiast grupa ambitnych szlachciców próbujących (albo nawet rzeczywiście dających radę) wmanewrować jakąś miernotę w przekazanie im władzy? To już brzmi realistycznie (i zresztą realowo też nastąpiło, i to dokładnie w 1730).

+1

W sumie to w standardzie 2015 one są wirtualne Znaczy się... Możecie wziąć Voxland, z chęcią odegramy rolę tych złych (zwłaszcza że się to by pięknie nam wkomponowało w naszą historię przy okazji).

Super, mi pasuje.

@Robert Drenin przepraszam za pingowanie, ale jak mamy ustalać historię Brodrii, to stanowisko przedstawiciela Brodrii jest potrzebne.

Ależ nie ma problemu, może Towarzysz mnie spokojnie pingować. Natomiast na ten moment w wymienionych tutaj kwestiach mogę się zgodzić. To zwłaszcza mi się podoba:
"Tak sobie myślę, że różnica czasu między podbojem Nan Di i Ordy może wynikać z tego, że może po prostu Ordyjczycy zaciekle bronili się przed Brodrią i car stwierdził, że walić ten step, nie opłaca się go zajmować na razie. XD A potem jak Nan Di zostało protektoratem, to powiedzmy, że około 1700 roku Brodria i Nan Di razem zaatakowały Ordę i podzieliło między siebie."

Hm, natomiast faktycznie cała chronologię w okresie XX wieku przydałoby się ogarnąć na spokojnie i w chronologii, bo Car mógłby popełnić samobójstwo, ale raczej przed zakończeniem rewolucji, którą można nazwać "Rewolucją Listopadową".

[Juraj Zvolynský]

Myślę, że byłoby fajnie, gdyby przestrzeń postbrodryjska ustaliła choćby w ogólnym zarysie wspólną historię. Dzięki wspólnej zabawie w narrację wojenną poznaliśmy się i chyba w większości polubiliśmy, więc byłoby super, gdyby współpraca w jakimś zakresie była kontynuowana. Razem bawi się dużo lepiej niż samotnie.

Oczywiście, że tak. Początki naszego wspólnego uniwersum mogą być bardzo cięzkie.

Jasne, będę chciał opisać wszystkie okresy historii Ordy lata od ok. 1700 r. do 2023 to szmat czasu, a jako, że mnie najbardziej interesuje historia XIX i XX w., to pewnie poświęcę okresowi "zaborów" sporo miejsca. Póki co skupiam się ustaleniach i konsultacjach, żeby nie pisać czegoś sprzecznego z ustaleniami innych historyków.

Jak widzisz okres Protektoratu Nan Di? Czy protektorat miał dużą swobodę, czy był bezpośrednio kontrolowany przez carskich urzędników? Pewnie w różnych okresach bywało różnie, w XVII w. kontrola z przyczyn obiektywnych nie mogła być nazbyt silna, ale już w XX w. możliwości zarządcze były nieporównywalnie silniejsze.

Protektorat przez okres swojego istnienia de facto od momentu utraty niepodległości w 1610 roku posiadała głównie wolność religijną, dlatego kraj ten nie był jakoś usilnie chrystianizowany i Ortodoksi mogli działać w spokoju. Nie mniej nie posiadał własnego parlamentu, nie miał żadnych posłów w Broskwie. 1664 roku był rokiem przełomu tego wszystkiego, bowiem Rajm Wizzer zwany też Rajm Lin (nie nie chodzi o tę dynastię ordyjską, a po prostu tytuł "obcego") rozpoczyna powstanie zbrojne przeciwko Brodrii. Co prawda samo powstanie się niepowiodło, ale dopiero od tego momentu zaczyna się liberalizacja protektoratu.

[Andrzej Ordyński]

A czy później w Nan Di istniały jakieś ruchy narodowo-wyzwoleńcze? Pytam, bo potencjalnie mogłyby współpracować z takimi ruchami w Ordzie.
Widzi mi się współpraca rewolucjonistów brodryjskich, ordyjskich i nandijskich w XIX w. i na początku XX w.

[Andrzej Ordyński]

Rozmawiałem z JE Erikiem Hohenburgiem, naczelnym historiografem Winkuli i zaakceptował mniej więcej opisany przeze mnie zasięg terytorialny i okres panowania Ordyjczyków w północnej części współczesnej Winkulii.

Na podstawie zebranych w toku dyskusji danych, wstępnie ustalić mogę ogólną periodyzację dziejów Ordy:
1. Pradzieje ludów ordyjskich - do ok. 900 r.
2. Okres jednoczenia etnosów ordyjskich drogą podboju wewnętrznego - 900-950
3. Okres pierwszego zjednoczenia i rozwoju - 950-999
4. Rozbicie Ordy - 999-1036
5. Okres gwałtownej ekspansji - 1036-1107
6. Złoty wiek Ordy - 1107-1212
7. Okres wojny domowej i rozpadu imperium - 1212-1242
8. Wieki srebrne, okres wielkoordyjski, panowanie nad Brodrią - 1242-1450
9. Wieki brązowe, okres małoordyjski - 1450-1670
10. Okres zaborów, ziemie ordyjskie podzielone między Brodrię a Protektorat Nan Di - 1670-1917
11. Socjalistyczna Orda w składzie Związku Radzieckiego - 1917-1999
12. Lata ołowiu, niestabilność strefy postradzieckiej - 1999-2023
13. Nowa Orda - od 2023.

[Juraj Zvolynský]

A czy później w Nan Di istniały jakieś ruchy narodowo-wyzwoleńcze? Pytam, bo potencjalnie mogłyby współpracować z takimi ruchami w Ordzie.
Widzi mi się współpraca rewolucjonistów brodryjskich, ordyjskich i nandijskich w XIX w. i na początku XX w.

De facto ważniejszym okresem w historii Nan Di jeśli chodzi o niekoniecznie legalną opozycję do władz to okres Mafii w Nan Di od 1920-40, kiedy panowały czasy prohibicji.

Jeśli chodzi o same ruchy narodowo-wyzwoleńcze to ciężko mówić o czymś takim, gdyż Nan Di jako protektorat działało bardzo podobnie do Królestwa Polskiego w unii personalnej z Imperium Rosyjskim. Tutaj raczej od 1670 roku po upadku powstania zaczyna się stricte proces liberalizacji Nan Di. Pojawiają się jakieś wręcz ekstremistyczne ruchy typu Ruch Czerwonego Smoka (komuniści), czy też Towarzystwo Żelaznej Pięści (faszyci), chociaż monarchiści raczej organizowali się w mniej aktywne działanie tj. Towarzystwo Dworskie. Samo towarzystwo dworskie do 2023 roku, do samego uzyskania niepodległości raczej starło się wykorzystać Brodrię, niżeli uniezależnić kraj spod wpływów brodryjskich.

[Andrzej Ordyński]

Okres do 1242 r. już w telegraficznym skrócie opisałem, teraz czas na kolejny etap. Jak komuś coś nie pasuje, to proszę teraz głośno krzyczeć, póki się nie utrwaliło.

1242- Bołomż-chan, syn Dajn-chana, wstępuje na tron. Jego niedługie panowanie przeszło do historii ze względu na uregulowanie stosunków z Nan Di, Winkulią oraz okolicznymi państewkami, a także rozpoczęcie reform.
1249 - Bołomż-chan we współpracy ze zwołanym specjalnie na tę okazję Kurułtajem ogłasza nowe brzmienie Jasy, znanej później jako Jasa Bołomż-chana.
1253 - reforma systemu administracyjnego według wzorców nandijskich.
1256 - ustalenie stałego systemu podatków ściąganych z księstw brodryjskich. Pozwoliło to zależnym od Ordy państewkom prowadzić bardziej racjonalną politykę rozwoju gospodarczego.
1259 - nagła śmierć Bołomż-chana. Posiadał on jedynie córkę, dlatego wybór nowego chana należał do Kurułtaju. Wybór padł na dalekiego kuzyna Bołomż-chana, znanego odtąd jako Szine-chan. Poślubił on córkę poprzednika, by wzmocnić swoją pozycję.
1263 - Początek planowanej kolonizacji Czuwacji, dotąd rzadko zaludnionej przez niewielkie etnosy oraz uciekinierów z Brodrii.
Lata 60. i 70. XIII w. - budowa nowych miast w oparciu o doświadczenia dobrze opłacanych budowniczych nandijskich. Budowa kilkunastu szkół oraz szpitali.
1282- wyprawa karna na zbuntowany brodryjski Bałmustan. Początek remilitaryzacji Ordy.
1289 - nadanie jarłyku na kontrolę ziem brodryjskich (poza Księstwem Bałmustanu) Anastazemu.
1294 - nadanie przywilejów największym miastom, które doprowadziły do przyspieszenia ich rozwoju oraz rozkwitu handlu i rzemiosła.
1297 - śmierć Szine-chana. Przez potomnych zostanie on określony twórcą dobrobytu wieków średnich. Na tron wstąpił najstarszy syn zmarłego władcy - Sar-chan.
1300 - prawne uregulowanie kwestii dziedziczenia tronu ordyjskiego, odbierające Kurułtajowi jakiekolwiek uprawnienia do dysponowania tronem.
1305 - podział Ordy na 20 ajmaków, zarządzanych przez stałą administrację, mającą swoje siedziby w głównych miastach kraju. Ustalenie stałych podatków na poszczególnych ajmaków i miast.
1319 - Reforma Jasy Bołomż-chana, złagodzenie kar za przestępstwa; związanie sądownictwa z administracją poszczególnych ajmaków, z możliwością odwołania się do chana.
1323 - zatwierdzenie podboju Księstwa Bałmustanu przez Brodrię w zamian za zwiększenie wysokości podatków.
1330 - jarłyk wyrażający zgodę na koronację Aleksandra III na cara/króla Brodrii.
1333 - śmierć Szine-chana, objęcie władzy przez jego najstarszego syna - Sachiusana.
lat 30. i 40. XIV w. - reforma wojskowa prowadząca do wykształcenia się swego rodzaju szlachty ordyjskiej.
1346-1351 - krótkotrwała wojna z Nan Di, nie doprowadziła do żadnych zmian terytorialnych.
1358 - zgoda na odbywanie się małych kurułtajów, o kompetencjach opiniodawczych, w ramach poszczególnych ajmaków, w zamian za zwiększenie obciążeń podatkowych.
1360 - początek przebudowy Bandżurstanu pod okiem brodryjskich architektów.
1364 - śmierć Sachiusana, objęcie władzy przez Erczleg-chana.
1370 - wyprawa karna na Czuwację.
1382 - ogłoszenie opracowanej we współpracy z Kurułtajem Jasy Erczleg-chana - szczytowe osiągnięcie prawodawstwa ordyjskiego.
Lata 70. i 80. XIV w. - rozkwit sztuki ordyjskiej, powstanie epopeji narodowej "Ezent-Giren", traktującej o dawnym imperium ordyjskim, sięgającym od skraju do skraju Nordaty.
1391 - śmierć Erczleg-chana, przejęcie tronu przez Sułdoroj-chana, który już w chwili koronacji był mocno schorowany. Faktyczna władza należała do administracji chana, co przyczyniło się do wzmocnienia jest pozycji.
1395 - bunt w ajmaku banszajskim, pod przywództwem kuzyna chańskiego, który w oparciu o starodawne prawa dowodził, że jako silniejszy od Sułdoroj-chana ma większe prawa do panowania. Szybkie stłumienie buntu przez lojalną armię doprowadziło do wzmocnienia pozycji państwa.
1402 - bezpotomna śmierć Sułdoroj-chana, objęcie władzy przez jego brata - Adisłagdsana.
1405 - utworzenie Uniwersytetu Bundżadarskiego, pod wpływem wzorców winkulijskich. Początek krótkiego okresu rozwoju filozofii i nauki oraz kontaktów intelektualnych z zachodem.
1412 - szereg przywilejów dla poszczególnych ajmaków i miast, wymuszony przez rosnącą pozycję szlachty i mieszczaństwa.
1428 - śmierć Adisłagdsana, początek panowania Azguł-chana.
1430 - początek wieloletniej wojny brodryjsko-ordyjskiej.
1433 - wielkie zwycięstwo w bitwie o Bułat-ata.
1450 - Brodryjczycy oblegający Bandżurstan zmuszają Ordyjczyków do zaakceptowania niepodległości Brodrii. Koniec okresu wielkoordyjskiego.

[Andrzej Ordyński]

Póki co nie widzę protestów, więc chodźmy dalej.

1452 - obalenie i uwięzienie Azguł-chana w wyniku przewrotu pałacowego. Początkowo władzę przejął zgodnie z zasadami sukcesji jego syn, Bogino-chan, jednak już po kilku miesiącach pod naciskiem wojska zwołano Kurułtaj, który przekazał władzę w ręce południowoordyjskiego nogaja, również wywodzącego się z roku Aguu-chana - Undestena.
1454 - wprowadzenie rytuału dworskiego na wzór nandijskiego
1455-1460 - wojna domowa pomiędzy zwolennikami Azguł-chana i Bogino-chana a nowym władcą. Legitymiści sprzeciwiali się nie tylko zmianie władzy, ale też wprowadzaniu obcych Ordzie zwyczajów z południa. Konflikt skończył się zwycięstwem Undestena i jego zwolenników.
1462 - reforma państwa, podporządkowanie władz cywilnych wojsku. Ogłoszono również Jasę Undestena, odbierającą swobody nie tylko ludowi, ale i możnym.
1466 - bunt ajmaków przeciwko krwawej i opresyjnej polityce chana, krwawo stłumiony przez wojsko.
1469-1471 - wojna czuwacka o odzyskanie kontroli nad terytorium zamieszkiwanym przez etnosy pokrewne Ordyjczykom. Zakończyła się klęską oraz śmiercią Undestena na polu bitwy.
1471 - bunt mieszczan bundżadarskich przeciwko koronacji syna krwawego chana - Bitelgitla, podczas którego uwolniono więzionego od lat Bogino-chana. Tumult został krwawo stłumiony, jednak dawny chan zdołał zbiec z miasta.
1472 - Bogino-chan schronił się w Bin-Andrarsku, gdzie podczas kurułtaju okolicznych ajmaków uznano legalność jego władzy. Początek kolejnej wojny domowej.
1473 - Władza Bogino-chana rozciąga się na Bin-Andrarsk, Khanzyjsk i Ajdurstan, zaś Bitelgitla na resztę kraju. Dyplomacja Bogino-chana zdołała uzyskać uznanie Brodrii, wznowienie współpracy handlowej oraz niewielką pomoc wojskową.
1474 - Bogino-chan wkracza do Bundżadaru i przejmuje kontrolę nad północną połową Ordy.
1475 - śmierć Bogino-chana. Władzę w imieniu małoletniego Chuzed-chana sprawowała wyznaczona przez Kurułtaj trzyosobowa rada, w skład której wchodził jego stryj, marszałek dworu oraz nadworny szaman.
1478 - Bitelgitel zostaje skrytobójczo zamordowany. Konflikt pomiędzy dowódcami wojskowymi prowadzi do wojny domowej.
do 1480 - wojska wierne Chuzed-chanowi wykorzystują chaos i jednoczą ziemie ordyjskie.
1490 - objęcie samodzielnych rządów przez chana.
1492 - ogłoszenie Jasy Chuzed-chana, która przywracała m.in. wpływ możnych na władzę i ich nietykalność osobistą, a także samorząd ajmaków i miast.
Lata 90. XV w. - odbudowa Ordy ze zniszczeń wojny domowej. Początek renesansu chuzedyńskiego.
1506 - odtworzenie Uniwersytetu Bundżadarskiego, będące ziszczeniem otwarcia się Ordy na zachód. Jednocześnie pełnymi garściami czerpano z kultury nandijskiej.
1539 - śmierć Chuzed-chana, władzę przejmuje jego najstarszy syn Ezesgelentei-chan. Jego panowanie było spokojne, ale owocne. Rozwijała się kultura, gospodarka i nauka. Utrzymywano pozytywne relacje z Brodrią i Nan Di.
1544 - wielka kodyfikacja prawa ordyjskiego.
Od lat 40. XVI w. - dynamiczny rozwój literackiego języka ordyjskiego.
1567 - śmierć Ezesgelentei-chana i przejęcie tronu przez legalnego dziedzica - Tode Modży.
1582 - kodyfikacja religii ordyjskiej - Szuud-Zam.
1596 - śmierć Tode Modży, koronacja jego syna - Chamgałagcz-chana.
1604-1610 - najazd brodryjski, zakończony skuteczną obroną Ordy przed najeźdźcami, ale i licznymi stratami. Początek ponownej militaryzacji kraju, koniec rozkwitu kulturalnego i gospodarczego.
1622 - śmierć Chamgałagcz-chana, koronacja Sełczin-chana.
1629-1634 - Ordyjczycy wykorzystują chaos w Brodrii i przeprowadzają ekspansję w kierunku Czuwacji - początkowo skuteczną, lecz ostatecznie zakończoną klęską.
1640 - początek inwazji Brodrii oraz podporządkowanego jej Protektoratu Nan Di.
1644 - utrata Niziny Banszajskiej z Banszajem.
1647 - utrata całej Ordy Południowej (późniejsza Orda Wewnętrzna) z Hedongiem.
1650 - śmierć Sełczin-chana, koronacja ostatniego chana niepodległej Ordy - Orszułg-chana.
1653 - utrata Bundżadaru, przeniesienie się dworu do Bin-Andrarska.
1659 - utrata wszystkich znaczących miast. Walki z górach były toczone jeszcze przez dekadę.
1663 - schwytanie ostatniego chana w okolicach Mangas orgil. Orszułg-chan więziony był w Nan Di do końca życia, zaś jego potomkowie zasymilowali się z nandijską arystokracją.

[Andrzej Ordyński]

Czas na chronologię okresu zaborów:

1670 - oficjalne rozgraniczenie Ordy (pod kontrolą Brodrii) i Ordy Wewnętrznej (pod kontrolą Nan Di). Na ziemiach kontrolowanych przez Brodrię powołano generał-gubernatorstwo ordyjskie, zaś na terenach, którzy przypadły Nan Di powstała prefektura Ordy Wewnętrznej, pod kontrolą wojskową.
Od lat 60. XVII w. - okres gospodarczego i kulturalnego upadku obojga ord. Zaborcy nie przewidywali żadnej formy autonomii, nie planowali też gospodarczego rozwijania tych ziem.
1688-1691 - powstanie chłopskie w Ordzie Wewnętrznej. W okresie kilkumiesięcznej kontroli nad Hedongiem zebrał się tam Kurułtaj, który powierzył tron chański staremu nogajowi Tariaczinowi. Bunt został stłumiony dzięki pomocy brodryjskiej. Przywódców powieszono.
1713 - Ordyjczycy wykorzystują kryzys w Brodrii i ogłaszają niepodległość północnej części kraju. Chanem ogłasza się przywódca powstania, zwany odtąd Esech-chanem.
1715 - nieoficjalna umowa z prefektem Ordy Wewnętrznej, na podstawie której wojska nandijskie powstrzymały się od tłumienia powstania (licząc na osłabienie brodryjskiego protektora), a powstańcy powstrzymali się od rozszerzania państwa na Ordę Wewnętrzną.
Lata 10. i 20. XVIII w. - odbudowa administracji i kultury ordyjskiej. Skuteczna obrona przed brodryjskimi interwentami oraz próby pertraktacji.
1730 - pokój w Niżnym Kamieńsku. Orda uzyskuje szeroką autonomię od osłabionych władz brodryjskich.
1730-1769 - okres autonomii. Odbudowa i rozwój gospodarczy kraju.
Od lat 30. XVIII w. - nandijska kolonizacja Ordy Wewnętrznej. Działania te spotykały się z buntami chłopskich, które nie były w stanie powstrzymać zaborców.
1740 - śmierć Esech-chana, koronacja jego syna Chuwizgal-chana.
1744 - Zwołany do Bundżadaru Wielki Kurułtaj uchwala Jasę Chuwizgala, która proklamowała ustrój podobny do monarchii konstytucyjnej.
1766 - car Antoni II Fiodorow wypowiada traktat z Niżnego Kamieńska i znosi autonomię ordy. Decyzja ta nie została zaakceptowana przez chana, ani kurułtaj.
1766-1773- krwawa wojna brodryjsko-ordyjska w czasie której niemal cały naród dzielnie stawiał czoła najeźdźcom, zadająć mu duże straty. Od 1770 roku do inwazji dołączyła armia nandijska.
1771 - śmierć Chuwizgal-chana. Jego następcą został syn Unałt-chan. Koronacja miała miejsce w Bin-Andrarsku, które było wówczas ostatnim większym miastem pod panowaniem Ordyjczyków.
1773 - Unałt-chan wraz z najbliższym otoczeniem zbiega do Winkulii, gdzie uzyskuje azyl polityczny.
1802 - na fali reform konstytucyjnych w Brodrii generał-gubernatorstwo ordyjskie przekształcone został w Wielkie Księstwo Ordyjskie. Autonomia Ordy miała charakter pozorny, choć zwiększono nieco swobody religijne, pozwolono na rozwój szkolnictwa elementarnego oraz obejmowanie stanowisk niższego i średniego szczebla przez Ordyjczyków, co było postępem w stosunku do wcześniejszego okresu.
1835 - w związku z "reformami Suworowa" zwiększona została autonomia Wielkiego Księstwa Ordyjskiego. Pierwszym premierem został Balingijn Dżambyn.
1837 - pod wpływem znacznego zmniejszenia ceł wewnętrznych w Imperium, Orda staje się terenem tranzytu towarów pomiędzy Brodrią i Protektoratem Nan Di. Sprzyjało to rozwojowi miast, przenikaniu nowych prądów umysłowych oraz bogaceniu się Ordyjczyków.
1855 - w czasie wojny dziewięcioletniej politykom ordyjskim udało się wymusić na Brodrii powiększenie autonomii o ustanowienie opiniodawczego Kurułtaju.
1862 - dymisja Dżambyna, początek kadencji Nijama Dżahaja.
1865 - w związku z łamaniem praw autonomicznych Wielkiego Księstwa oraz niekorzystną dla Ordyjczyków polityką gospodarczą, wybucha powstanie, które obejmuje nie tylko całą Ordę brodryjską, ale i dużą część Ordy Wewnętrznej z Hedongiem włącznie.
1866 - Kurułtaj ogłasza premiera Dżahaj-chanem. Zniesienie poddaństwa chłopów oraz przywilejów stanowych doprowadziło do znacznego zwiększenia liczby żołnierzy.
1870 - Upadek powstania i publiczna egzekucja chana. Likwidacja Wielkiego Księstwa oraz utrata wszelkiej autonomii.
Od lat 70. XIX w. - współpraca Ordyjczyków z brodryjskimi oraz nandijskimi rewolucjonistami antycesarskimi.
koniec XIX w. - gwałtowny rozwój gospodarczy Ordy Wewnętrznej, dla Ordyjczyków oznaczający przede wszystkim maksymalizację wyzysku.
1895 - mężczyźni z klas niższych całej Brodrii otrzymali prawa wyborcze. Prawo to objęło również Ordyjczyków, choć w praktyce nie wszyscy mogli oddać głos. Największe poparcie na ziemiach generał-gubernatorstwa uzyskiwała Partia Robotniczo-Chłopska obiecująca swobody dla mniejszości narodowych i religijnych oraz zniesienie wyzysku.
1917 - pod wpływem rewolucji w Brodrii i Nan Di, Ordyjczycy powołują Republikę Ordyjską. Na jej czele stanął powszechnie szanowany szaman, który przybrał imię Amilałt-chana. Władze republiki starały się połączyć tradycję i religię z socjalizmem. Państwo ordyjskie stanęło po stronie czerwonych, którzy obiecywali jej niepodległość.
1918 - na ziemiach wyzwolonych (ok. 60% ziem ordyjskich) przeprowadzono powszechne wybory do Kurułtaju. 40% mandatów zajęli przedstawiciele Partii Robotniczo-Chłopskiej, a 35% reprezentanci Narodowego Odrodzenia Ordy. Pozostałe mandaty przypadły mniejszym komitetom oraz kandydatom niezależnym. Po wyborach zawarto ponadpartyjną koalicję.
1919 - wyzwolenie wszystkich ziem ordyjskich. Początek konfliktu pomiędzy komunistami a nacjonalistami, który starał się łagodzić Amilałt-chan.
1920 - komunistyczna próba zamachu stanu dała początek wojnie domowej, w którą po stronie lewicy zaangażowały się siły socjalistycznej Brodrii.
1922 - pakt pomiędzy komunistami brodryjskimi i nandijskimi o podziale Ordy według granic przedrewolucyjnych.
1924 - upadek nacjonalistycznego rządu Ordy. Powołanie Ordyjskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej oraz regionu autonomicznego Ordy Wewnętrznej.